خیریه ارباش, 21.01.2017 یاشادیغیمیز دۆنیا: یالانلار، یانلیشلار و گئرچکلر

گۆنۆمۆزده ائله قاریشیق رابیطه‌لر و ائله چوخ دگیشکنلی (فاکتورلو) بیر دۆنیادا یاشاییریق کی یاشادیغیمیز دۆنیانی آنلاماق کئده‌رک چتینلشمکده‌دیر. اؤزللیکله ده سرعتله گه‌لیشن تئکنولوژینین ائتکیسینی (تاثیرینی) گئده‌رک داها دا آرتدیردیغی "سؤیلمین گۆجۆ" اینسانین یاشادیغی گئرچکلیگی آنلاملاندیرماسیندا چوخ اؤنملی اولماقدادیر. فرقلی سؤیلملرین موجودیتی سؤز قونوسو اولسا دا "حاکیم سؤیلم" هم یاشادیغیمیز دۆنیانی بیچیملندیریر و هم ده یاشادیغیمیز دۆنیانین نه اولدوغونو بیزه آنلادیر. بو دانیشمانین اساس آماجی یاشادیغیمیز دۆنیانین یاشاندیغی بیچیمی ایله یاشانماسینین قاچینیلماز اولدوغونو ایره‌لی سۆره‌ن "کۆره‌سللشمه سؤیلمینی" اله آلماق و بو سؤیلمین ساولارینی (تئزلرینی) یاشادیغیمیز گئرچکلیکله رابیطه‌سینی قوراراق یانلیشلارینی، یانیلغیلارینی اورتایا قویماقدیر. بو گئرچکلشدیریلرکن ده اؤزللیکله بیلیم-اقتدار (علم-قدرت) ایلیشکیسی ده دیقته آلیناراق اصلینده یالان اۆزرینه قورولان بیر قورغو اولمانین اؤته‌سینه گئچمه‌دیگینی بو قورغونون دا یاشانان دۆنیانین بیچیملنمه‌سینده منفعت ساغلایان قدرت رابیطه‌لری ایله ایلگیلی اولاراق اورتایا قویولدوغو گئرچگیندن حرکت ائدیلمکده‌دیر.

بو دوغرولتودا دانیشمادا اؤنجه‌لیکله کۆره‌سللشمه قاورامی‌نین فرقلی و چاتیشان (متضاد) قاورامساللاشدیرمالارینین اولدوغو و بو قاورامسللاشدیرمالاردا هانکیسینین نده‌ن حاکیم اولدوغو دارتیشیلارکن بو سؤیلمین یۆکسلیشینین تاریخی و اجتماعی آرخا پلانی اله آلیناراق نئجه و نده‌ن یۆکسلدیگی سوروسونا جواب وئریلمه‌یه چالیشیلاجاقدیر. آردیندان ایندیلرده اجتماعی مسئله‌لرین گئدره‌ک داها آرتدیغی و موجود مسئله‌لرین ده داها دا درینلشدیگی بیر دۆنیادا یاشاماقدا اولدوغوموزا دایر گئرچکلیکلر اۆزریندن کۆره‌سللشمه سؤیلمینه گؤره بیچیملنن دۆنیادا، وعده‌سینی وئردیگی "کیچیک سئویملی دۆنیا"نین گئرچکلشمه‌سی یئرینه تام ترسی یؤنده سۆره‌جلر و سونوجلار اله آلیناراق سؤیلمین یالانلاری، یانلیشلاری و یانیلغیلاری اورتایا قویولاجاقدیر. سون اولاراق دا سۆره‌جین مسئله‌لرینین حلینین نه اولابیله‌جه‌گی موضوسوندا بللی اؤنریلر (پیشنهادلار) سونولماغا چالیشیلاجاقدیر.

آیرینتیلی ›

باش یازی

تومو ›
آرتوم دینج, 05.11.2012

هرکس و هر کسیم اوچون بیر وارولما اوزامینین اولاسیلیغی

گونوموزده اینسانلار دوغولدوقلاری آندان اعتبارن، دگیشیک مسئله‌لرله دولو بیر گرچکلیک اورتامینا گؤزلرینی آچماقدا‌دیرلار. بوگون دونیانین بیرچوخ یئرینده اینسانلار؛ دگیشیک کولتورل، قومی، دینی، طبقاتی و جینسیت منسوبیتلری یا دا کیملیکلری سببیله زوراکیلیغا، باسقییا و آیریمچیلیغا معروض قالماقدا‌دیرلار.

حافیظه

تومو ›

چاغین آخیشیندا

آرتوم دینج, 07.07.2014

ایراندا تورکلرین 'عدالت طلب' خرداد ١٣٨٥ عصیانلاری

ایسلام جومهوریتی خبر آژانسی‌نا (ایرنایا) عایید ایران قزئتی‌نین 22 اردیبهشت 1385 تاریخلی یایینیندا، «بؤجکلرین بیزلری بؤجکلشدیرمه‌مه‌سی اوچون نه ائدک؟» باشلیقلی رسیم‌لی گۆلدۆرۆجو بیر اؤیکو یایینلاندی. بو رسیملی حکایه‌ده جیزیلان اینسان کاراکتئری، قارشیسینداکی بؤجه‌یه فارسجا سسله‌نیر. بؤجک ایسه اونا تورکجه جواب وئریر و حکایه، بؤجکلردن قورتولما یوللارینین انلادیمی ایله سوردورولور. ایراندا میلیونلارجا تورک بو اولایی بیر "آشاغیلاما" و "دیشلاما" (ترد ائتمه) داورانیشی اولاراق دگرلندیردی. اونلار اؤز اعتراض‌لارینی بیلدیرمک و بو ایشین مسببلرینین قینانماسی و جزالاندیریلماسی اوچون چئشیدلی کند و شهرلرده -آغیر هزینه‌سینه باخمایاراق- قیناما گؤستریلری گئرچک‌لشدیردیلر.

بولتن / مجموعه

آرتوم دینج, 11.02.2014

ایرانگرایی فارسگرا: سیاستهای فارسی‌سازی در ایران چند قومی

در این شماره ١٤ خبر، ٩ تحلیل و تفسیر، ٥ مقاله و ٢ کتاب در رابطه با سیاستهای فارسی‌سازی در ایران امروز معرفی میگردد.

چئوریم‌ایچی کیتابلیق

تومو ›

گؤروشونوزو بیلدیرین

تومو ›

ایندیکی شرطلرده ایراندا فارس اولمایان قوملارین گلجَگی ایله باغلی، آشاغیداکی سئچنکلردن هانکیسی داها مومکون گؤرونور؟ بیردن چوخ سئچنک سئچیله‌بیلر.

فارسلاشدیرما سیاستلری باشاریلی اولاجاق، نفوسون/ جمعیتین هامیسی فارسلاشاجاقدیر.
فارسلاشدیرما سیاستلری باشاریسیز اولاجاق، قوملارین کولتوره‌ل/ فرهنگی حاقلاری قانونی قوروما آلتینا آلیناجاقدیر.
قومی یاپیلارا/ ساختارلارا گؤره، فئدئرال ایداری بیریملر/ واحدلر اولوشاجاقدیر.
قومی یاپیلارا/ ساختارلارا گؤره، باغیمسیز/ مستقل دولتلر اولوشاجاقدیر.

سورغولاما زامانی اَنلر لیسته‌سی

ان چوخ تیکلانانلار

ان چوخ بَیه‌نیلنلر

ان چوخ یوروملانانلار