آماج و ایلکه‌لر

سورغولاما زامانؽ دۆشۆنجه توپلولوغونون قورولوش سببلری، ایلکه‌لری و آماجلارؽ

سورغولاما زامانؽ دۆشۆنجه توپلولوغو؛ اجتماعی حیاتداکی گۆنجل مسئله‌لرین گئرچکچی بیر یاناشؽم اساسیندا چؤزۆملنمه‌سینی (تحلیل ائدیلمه‌سینی) و چؤزۆم (حل) تکلیفلرینین گلیشدیریلمه‌سینی آماجلایان باغؽمسؽز و منفعت آماجؽ گۆدمه‌ین بیر آراشدؽرما و دۆشۆنجه توپلولوغودور. توپلولوق، عمومیتله اجتماعی علملرین فرقلی ساحه‌لرینده اوزمانلؽق (تخصص) تحصیلی آلمؽش و شخصی مسئولیت دویغوسویلا کؤنوللو چالؽشان اوزمان (متخصص) شخصلردن اولوشماقدا‌دؽر.

سورغولاما زامانؽ دۆشۆنجه توپلولوغو؛ وارلؽق، اویغارلؽق (تمدن)، توپلوم (جامعه)، کولتور (مدنیت، فرهنگ)، انسان، فرد، کیملیک، اجتماعی جینسیت، صینیف (طبقه)، قوم، میللت-دؤولت، میللیتچیلیک، عؽرقچؽلؽق، آیرؽمچؽلؽق، دؽشلاما (ائشیکده توتما)، آسیمیلاسیون، چوخ-کۆلتۆرلۆلۆک (چوخ-مدنیتلیلیک)، کۆلتۆر-قؽرؽمی، ائتنیک-قؽرؽم، ائتنیک تمیزلیک، ایش‌سیزلیک، یوخسوللوق، رفاه، سؤمورۆ (استثمار)، نفوس، انرژی، چاتؽشما، اوزلاشما (راضیلاشما)، ساواش، ترور، آشؽرؽچؽلؽق، کؤکدنچیلیک، توپدانچؽلؽق، فاشیزم، دیسپوتیزم (دیکتاتورلوق)، ائل-ارکلیک، انسان حاق و حوریتلری، عدالت(سیزلیک)، خوشگؤرۆ، خورگؤرۆ، چاغجؽللؽق (مدرن‌لیک)، چاغجؽللؽق سونراسؽ، بیلگی، بیلیشیم وب. کیمی اجتماعی-مدنی موضوعلارین نه‌لیگینی، نئجه‌لیگینی و نه‌اۆچۆن‌لۆگۆنۆ سورغولاماغا و چؤزۆمله‌مه‌یه چالؽشماقدا‌دؽر.

توپلولوغون قورولوش سببلری

1.     اجتماعی علملر ساحه‌سینده اوغراشؽلان گۆنجل مسئله‌لرله باغلؽ علمی چالؽشما‌لارؽ و فلسفی اساسلؽ دوشۆنجه تولیدلرینی توپلایؽب ترتیبله‌مک.

2.     دیسیپلینلرآراسی اورتاق چالؽشما ایمکانلاری ساغلاماق (تامین ائتمک).

3.     اجتماعی علملر ساحه‌سینده اوغراشؽلان گۆنجل مسئله‌لرین تشخیصی، تثبیتی، تانؽملانماسؽ (تعریف ائدیلمه‌سی) و چؤزۆمله‌نمه‌سی اۆزرینه فرقلی باخؽش آچؽلارؽ و یاناشؽملارا صاحب کسیملرین گؤرۆش و دۆشونجه‌لرینین یانسؽدؽلابیله‌جه‌یی بیر بیلیشیم و ائتکیله‌شیم اورتامؽنی اولوشدورماق.

توپلولوغون دایاندیغی ایلکه‌لر

1.     اجتماعی حیاتی چتینلشدیرن مسئله‌لرین اولوشومو و چؤزۆمۆنه باغلؽ دویارلؽلؽق (حساسیت) ایلکه‌سی

2.     عدالتچی و اؤزگۆرلۆکچۆ (آزادلؽقچؽ) آنلایؽش اساسؽندا فردی و اجتماعی سوروملولوق (مسئولیت) ایلکه‌سی

3.     فرقلی گؤرۆش، اینانؽش، کیملیک و مدنیتلره باغلؽ کسیملر آراسیندا خوشگؤرۆ و عدالت ایلکه‌سی

توپلولوغون قورولوش آماجلاری

انسان ایلیشکیلرینده (رابطه‌لرینده)؛ جهالت، کیبیر، اؤته‌کینه قارشی اؤنیارغی و خورگؤرۆ، کین، نفرت، سؤمورۆ (استثمار)، ازمه، اؤلدۆرمه وب. کیمی اولغوسال (پدیده‌ای) سورجلرین (پروسئسلرین) سؤیلمسل و ائیلمسل (گفتمانی و عملی) بویوت و سونوجلارؽنؽ سورغولایؽب دارتؽشا‌راق؛ عدالت و اؤزگۆرلۆک (آزادلؽق) ایلکه‌لری اساسؽندا یاشانابیلر بیر دۆنیانؽن اینشا ائدیله‌بیلرلیگی دۆشۆنجه‌سی دوغرولتوسوندا، آلچاق کؤنۆللۆلۆک، فرقلیلیکلره قارشؽ خوشگؤرۆ، آنلاما، قارشؽلؽقلؽ سایغؽ، گۆوَن و بارؽش ایچینده بیرآرادا یاشاما دویغو، دۆشۆنجه و داورانؽش بیچیملرینی گلیشدیرمه، تشویق ائتمه و یایغؽنلاشدؽرما آماجؽنؽ گۆدمه باغلامؽندا:

1.     آیری سؤیلمسل (گفتمانی) و ایدئولوژیک گؤرۆشلری پایلاشان کسیملر آراسؽندا قارشؽلؽقلؽ ارتباط، دارتؽشما و اوزلاشما (راضیلاشما) کۆلتۆرۆنو تشویق ائدیب یایغؽنلاشدیرماق.

2.     بؤیۆک، اورتا و کیچیک چاپلاردا یئر آلان گۆنجل مسئله‌لرین دارتؽشؽلماسؽ، چؤزۆملنمه‌سی و چؤزۆم تکلیفلرینه باغلؽ دیسیپلینلرآراسی اورتاق چالؽشما شرطلرینی ساغلاماق (تامین ائتمک).

3.     گۆنجل اجتماعی مسئله‌لرله باغلؽ علمی چالؽشما و دۆشۆنجه تولیدلرینی توپلایؽب ترتیبله‌یه‌رک ماراقلانان شخص و چئوره‌لرین استفاده‌سینه آچماق.

4.     باشات (مسلط) گۆج مرکزلری طرفیندن آپارؽلان مئدیاتیک سانسور، یانلیلیق و تک‌الچیلیگه (انحصار طلبییه) قارشی آلتئرناتیو مئدیا و ایله‌تیشیم (انفورماتیک ارتباط) امکانلاری ساغلاماق.

5.     انسانلارؽن یاراتدؽغؽ اجتماعی-مدنی یاپی و سوره‌جلر باغلامؽندا طراحلؽق و تولید ائدیلمیش آلغی (درک)، توتوم (انگیزه)، داورانؽش قالؽبلارؽنی، قاوراملاری، دگرلری، نورملاری؛ دولایؽسؽیلا دا مدنیتین تولیدی اولان هر شئیی سورغولایان الشدیرَل (تنقیدی) دۆشۆنمه و ائیلمه‌یی تشویق ائتمک. باشقا بیر دئییشله؛ ائدیلگن اطاعتچی شخصیت تیپی یئتیشدیرمه پروگراملاری یئرینه، ائتکین سورغولایؽجی شخصیت تیپی یئتیشدیرمه گیریشیملرینی تشویق ائتمک.

آراشدیرما و ماراق ساحه‌لری

سورغولاما زامانؽ دۆشۆنجه توپلولوغو آشاغؽدا مشخص ائدیلن ساحه‌لرده طرفسیز، گئرچکچی و علمی بیر یاناشؽملا ایشله‌مگی آماجلار:

1.     گۆندَم

2.     سیاست و ایداره

3.     تاریخ و گله‌جک

4.     حوقوق و دۆزن

5.     دۆشۆنجه و فلسفه

6.     تۆرکلۆک بیلیمی

7.     توپلوم و کۆلتۆر

8.     فرد و پسیکولوژی

9.     کئچیم و ایقتیصاد

یازان: سورغولاما زامانی دۆشۆنجه توپلولوغو کوردیناتورو آرتوم دینج
ایلک یازیلدیغی تاریخ: 22.05.2009
سون گۆنجه‌للمه‌ تاریخی: 02.07.2014