Meqale İngilisce yazılmışdır. Oxumaq üçün, lütfen aşağıdaki başlığı tıklayınız:
A Historical Trend of Ethnic Cleavages in Contemporary Iran
Türkçe (TR)
Çağdaş İran’da Etnik Yarılmanın Tarihsel Gidişatı
Özet: Araştırmanın amacı, çağdaş İran’da toplumsal yarılmanın (ayrışmanın) tarihsel ve toplumsal içeriğini değerlendirmektir. Çözümleme çerçevesi Rokan kuramına dayanmaktadır. Rokan, toplumsal yarılmanın (ayrışmanın) devrimler sonrası ortaya çıktığına inanır. Araştırmada tarihsel karşılaştırma yöntemi kullanılarak ilgili tarihsel belge ve verilerden yararlanıldı. Burada etnik yapıları farklı olan illerin, toplumsal-ekonomik veri göstergeleri (indeksleri) karşılaştırıldı. Verilerin değerlendirilmesi, toplumsal, özellikle de etnik yarılmanın, Rıza Şah döneminde yükselişe geçtiğini gösterdi. Rıza Şah, merkeziyetçi ve baskıcı yönetim anlayışını oturtarak İran toplumunu böldü ve yapısal eşitsizliği kurumsallaştırdı. Eşitsizlik ve uygun koşullardan yoksunluk duygusu, İran’da etnik yarılmayı etkinleştirdi. Eşitsizliğin azaltılması ve adaletin yaygınlaştırılması, toplumsal yoksunluk ve ayrışmanın etki ve hızını azaltabilir.