ایسلام جومهوریتی خبر آژانسینا (ایرنایا) عایید ایران قزئتینین 22اردیبهشت 1385 تاریخلی هفتهلیک جوما علاوهسینین اوشاق و یئنییئتملره اؤزهل صفحهلرینده، «بؤجکلرین بیزلری بؤجکلشدیرمهمهسی اوچون نه ائدک؟» باشلیقلی رسیملی گۆلدۆرۆجو بیر اؤیکو یایینلاندی. اؤیکۆنۆن باشیندا یئر آلان ایلک رسیمده بیر اوغلان اوشاغی اؤز آغلینا گؤره بؤجک دیلینده قارشیسینداکی بؤجکه «سووسوو سووسکینگ سیسکو سووسکی سووسکونگ» دئیه سوروشور (فارسجادا «سوسک» بؤجک آنلامینا گلر). بؤجک «نه منه؟» دئیه اوشاغا سوروشور (ایراندا تورکلر آراسیندا دانیشیلان گوندهلیک تورکجهده «نه منه؟»، «نه؟» آنلامینا گلر). اوشاق بؤجکین دانیشدیغی دیلدن آنلامایؽر و اؤیکۆ بئله داوام ائدیر [١]:
«... ایستی یای گونلری یاخینلاشیر. گئنه ده بؤجکلر اطرافؽمؽزی ساراجاقلار. … بؤجکلر قورخولاجاق حیوانلار دئگیللر. آما مسئله اونلارین اۆزسۆز اولمالاریدیر، اینسان اونلارلا نه ائدهجهگینی بیلهبیلمهییر. … بونون اۆچۆن، سیزه بؤجکلر قارشیسیندا بؤجکلنمهمهنیز اۆچۆن بعضی تئکنیکلر اؤیردمهلییم. … مسئله، بؤجکلرین اینسان دیلیندن آنلامامالاریدیر. بؤجک دیلینین دیلبیلگیسی چتین اولدوغونا گؤره، اؤزلرینین یوزده سکسنی اؤز دیللرینده دانیشماق یئرینه باشقا دیللرده دانیشماغی ترجیح ائدرلر. بؤجکلر اؤز دیللرینی اؤزلری بئله آنلایابیلمدیکلری وضعیتده، سیز نئجه آنلایاجاقسینیز؟! بو سببله اونلارلا [سؤزلو] مذاکره ائتمه یوللاری چیخمازا اوغرار و زوراکیلیق ایچرهن دادلی یؤندملر قاچینیلماز اولار.»
بئلهلیکله بؤجکلردن قورتولمانین بیرینجی یؤندمی –سؤزلو مذاکره– آرادان قالدیریلار. اؤیکۆنۆن داوامیندا، نوبه «زوراکیلیق ایچرن دادلی یوخ ائتمه یؤندملری»نه گلر. سؤزو ائدیلن «زوراکیلیق ایچرن دادلی یوخ ائتمه یؤندملری» قیساجا بونلاردیر:
ایکینجی یؤندم: بؤجکلرین اساس بسین قایناغی اینسان دؽشقؽسؽ (نجیسی) اولدوغوندان اؤتورو، اونلار عمومیتله توالت کانالیزاسیونلاریندا یاشایار و اینسان دؽشقؽسؽیلا (نجاستیله) بسلنرلر. بیر سورهلیگینه دؽشقؽلاما احتیاجینیزی توالتلرده دئییل، باغچالاردا یا دا آغاجلارؽن آلتؽندا تأمین ائدین. بئلهلیکله، هم باغچالارینیزداکی آغاج و چیچکلرینیز داها یاخشی یئتیشر، هم ده بؤجکلرین بسین قایناقلاری کسیلر و آجلیقدان اؤلرهک «سویلاری تۆکهنر».
اوچونجو یؤندم: بؤجکلر بیزیم محصولوموزو [دؽشقؽمؽزؽ] ییهرلر. بعضی حیوانلار دا، مثال اوچون تویوق، قارغا، قورباغا و کرتنکهلهلر بؤجکلری ییهرلر. بؤجکلرین سویونو تۆکتمک اوچون بو حیوانلاردان هرهانکی بیرینی بؤجکلرین یاشادیغی توالتلرینیزده توتابیلیرسینیز. ایکی آی سونرا بؤجکلرین «سویو تۆکنمیش» اولاجاقدیر.
دؤردونجو یؤندم: بؤجکلرین قورخولو یوخولارینا گیرن شئیلردن بیری، آیاقآلتؽ باشماغؽدیر. میلیونلارجا ایل اؤنجهسینده «ایلکل اینسانلار»، بؤجکلردن قورتولماق اوچون بو سلاحی ایشلدمیشدیرلر. بؤجکلر آیاقآلتؽ باشماغؽنؽن ضربهسینی آلدیقدان سونرا کۆرهکلر اۆستۆنه یؽخؽلار و قالخماغا چالؽشارلار. بو دورومدا بیر تویوق توکویله اونلاری قؽدؽقلایؽنؽز. اونلار قؽدؽقلانماغؽ سئور و گولمکدن کئچینرلر. ائله او آندا، سولاری چؽخاجاق قدر، قافالارؽنا برک بیر ضربه یئندیرین.
بئشینجی یؤندم: بؤجکلردن قورتولماق اوچون بؤجک درمانلاری دا ایشلهدیلهبیلر. بو درمانلار گاز و مایع بیچیمینده اولماق اۆزره ایکی چئشیتدیرلر. مایع اولانلارینی توالت یولونا آخیدابیلرسینیز. ایسپرئی بیچیمینده اولانلاری توالتینیزه پۆسکۆردۆنۆز. خمیر بیچیمینده اولانلاری ایسه ییهبیلهجکلری شکیلده ایشلهدینیز.
آلتینجی یؤندم: آیاقآلتی باشماغی یا دا بؤجک اؤلدوروجو درمانلاریندان فایدالاناجاق دورومدا دئییلسهنیز، یاخا پاچا اولوب اونلارلا گۆلشمکدن باشقا چاره یوخدور. گولشمه تئکنیکلریندن استفاده ائدرک اونلاری یؽخؽب ایشلرینه سون وئرهبیلرسینیز. بو یؤندمدن گؤزلهنن سونوجو آلابیلمهدینیزسه تعجب ائتمهیین، چونکو سون ایللرده گولش ایسپورتوموز گئریلهمیش و بؤجکلر بو ساحهده اوستونلوک قازانمیشلار.
یئددینجی یؤندم: بؤجکلرین ان گوجلوسونو [ان ساؽغؽنؽنی] تاپؽب هرکسین اؤنونده روسوای ائدیب آشاغؽلایؽن. مثال اۆچۆن سویلا دولو بیر آفتافا وئرین الینه و دؤرد آیاغؽنؽ دا –طبیعی دؤرد آیاق، چونکو اونلار دؤرد آیاقلیدیرلار [«دؤرد آیاقلی» فارسجادا مجاز اولاراق حیوان آنلامیندا ایشلهنیلر]–قالدؽرماسؽنی امر ائدین. سونرا عبرت اولسون دییه، اوبیر بؤجکلری، اونو ایزلدمک اوچون چاغؽرؽن. کیمیلرینه گؤره بو یؤندم، بؤجکین عقدهیه قاپؽلماسؽنا و داها دا ساپقؽنلاشماسؽنا یول آچابیلهجهیی اۆچۆن گؤزلهنیلمز نتیجهلر وئرهبیلر. ان یاخشؽسؽ، ایشی اوزادمادان و هرکسین راحتلاماسی اۆچۆن، ائله ایشین باشیندایکن آیاقالتؽ باشماغؽنؽ قافاسؽنا یئندیریب ایشینه سون وئرین.
سگگیزینجی یؤندم: بؤجکلر، بوغلاری ترلهمهیه باشلادی می تئزلیکله ائولنیب بیر سۆرۆ اوشاق دوغورارلار. بو سببله ده سایؽلارؽ سرعتله آرتیر. بؤجکلرله مجادیله ائتمهنین یوللاریندان بیری ده ائولنمه شرطلرینی اونلار اۆچۆن چتینلشدیرمکدیر. توالتلرده اوتورابیلملری اۆچۆن رهنی و کیرا توتارؽنؽ نورمالؽن بئش قاتؽنا قاتلارسانؽز، بو اوستو-باشی یؽرتؽق یئنییئتمه بؤجکلره کیمسه قؽزؽنؽ حیاتدا وئرمز. اوردو دا یاردیم ائدیب بونلاری عسگرلییه (سئربازلیغا) آپارسا یامان اولار. چۆنکۆ عسگرلیک سورهسینی [ایراندا ایکی ایل] بیتیرنه قدر اؤلرلر.
دوققوزونجو یؤندم: تۆم بو یؤندملری سؽنادؽقدان سونرا، یوخ ائتمه گیریشیملرینیز یئنهباشاریسیز قالدی ایسه، بارؽشچؽل بیر بیچیمده بیر آرادا یاشاماقدان باشقا چارهنیز قالمامیشدیر. آما اۆزلرینی گؤرمهیه دایانابیلمیرسهنیز، اونلاری بیر پلاستیک جراحینا گؤندریب بولبول و قناری کیمی گؤرونمهلرینی ساغلایابیلرسینیز.
اؤیکۆده آچؽق و سئچیک بیر بیچیمده سرگیلنن تورک-قارشیدی (ضد-تورک) مناسبت و ائیلم، ایراندا اون میلیونلارجا یئرلی تورکون غضبینی اۆزهرینه چهکرهک تورکلرین یاشادیغی بیر چوخ شهر، قصبه و کندلرده گۆنلرجه سۆرهن گئنیش قاتؽلؽملی قؽناما ائیلملرینین گئرچکلشمهسینه سبب اولدو. تهران، زنجان، تبریز، اورومیه، اردبیل، اهر، همدان، کلیبر، موغان، میانا، ماراغا، خوی، سالماس، خیاو (مشکین شهر)، قوشاچای (میاندواب)، سولدوز (نقده) و مرند شهرلرینده گئرچکلشن گؤستریلرده، گۆونلیک گۆجلرینین سلاحلی مداخلهسی سونوجوندا چوخ سایؽدا اؤلن و یارالانانلار اولدو. آردیندان، قؽناما ائیلملرینی کونترول آلتؽنا آلؽب سونلاندؽرما آماجؽیلا مینلرجه تورک، گۆونلیک گۆجلری طرفیندن توتوقلاناراق حبس ائدیلدی، ایشکنجه گؤردو، ایشیندن قووولدو، سۆرگۆنلره گؤندریلدی یا دا یوردوندان قاچماق مجبوریتینده قالدی [٢].
بیر هفته بویونجا تورکلرین یاشادیغی شهر و قصبهلرده سۆردۆرۆلن قؽناما ائیلملری، ایسلامی شورا مجلسینه ده یانسؽدؽ. تورک کؤکهنلی میللت وکیللریندن اکبر اعلمی، رضا رحمانی، کریم شافعی، عشرت شایق ود. ایسلامی شورا مجلسینده ائتدیکلری چؽخؽشلاردا، قزئتین ایلگیلی یایؽنؽنی برک بیر دیلله قؽنادؽلار. قونویلا ایلگیلی اولاراق جومهورباشقانلؽغی و کۆلتۆر و ایسلامی ارشاد باخانلؽغؽنؽن سوروملولوق داشؽدؽقلارؽ و اولایؽن اینجهلمه آلتؽنا آلؽنماسی گرکدیینین آلتؽنی چؽزدیلار [۳].
ایلک باشدا ایلگیلی کاریکاتورچو و قزئت یئتکیلیلری تورکلره قارشی آپاریلان بو آشاغؽلایؽجی ائیلمی، بیر یانلؽش آنلاشؽلما اولاراق یوروملادؽلار. آما آرتان تپکیلر سونوجوندا اؤیکۆنۆن یایؽنلاندؽغؽ تاریخدن دوققوز گۆن سونرا ۲۱مای ۲۰۰۶-دا قزئت یئتکیلیلری خالقدان عذر دیلهدی و کاریکاتورچو مانا نیستانینین قزئتدکی گؤرئوینه سون وئردیکلرینی آچؽقلادؽلار.
قؽناما تپکیلرینین آرتدؽغی گونلرده مطبوعات ایزلهمه شوراسؽ یاسال یئتکیسینی ایجرا ائدهرک قزئتین یایؽنؽنؽ کئچیجی اولاراق دوردورار و پروندهنی یارغییا (عدلیهیه-محکمهیه) گؤندرهر. بونونلا بیرلیکده دؤنهمین تبریز باشساوجیسی یوسف فیروزی، قزئتین ایلگیلی یایؽنؽندان دولایی یئتکیلی محکهمهیه سوچ اعلانیندا بولونار. آلتی ایل سونرا تهرانین ۷۶نؤمرلی جزا محکهمهسی، رأی چوخلوغویلا کسین قرار وئرهرک قزئتین جوما اؤزهل یؤنهدیجیلرینی، «اؤلکدهکی ائتنیک وارلؽقلارؽ آشاغؽلاما، اجتماعیتی راحتسیز ائدیجی و گئرچه ترس یایؽن یاپماق»دان دولایی سوچلو بولار[٤].
قزئتده یئر آلان آشاغؽلایؽجی اؤیکۆنۆن یایؽنلانماسؽنا قارشؽ وئریلن گئنیش چاپلی قؽناما تپکیلری، ایرانین یانیسؽرا بؤلگهنین و دۆنیانین بیرنهچه اؤلکهسینده مطبوعات اورقانلاری طرفیندن یانسؽدؽلدؽ. بونا قارشؽن، سؤزۆ ائدیلن اولایلارا ایلیشکین سسسیز قالماغی ترجیح ائدن آدلیم خبر اورقانلارینین ساییسی دا آز دئییلدی. فارس میللیتچیسی دوروشلارییلا بیلینن بعضی یایؽن اورقانلاری ایسه مسئلهنی ساپدیراراق گؤستریجیلری خاریجی اؤلکهلره باغلی اولان بؤلوجو و آیرؽشدؽرؽجی کسیملر اولاراق گؤستریب دامغالاماغا چالیشدی.
قایناقجا:
[١] ایلگیلی اؤیکۆنۆن قزئتده یئر آلان صفحهلرینین دارانمؽش اۆزۆ، باغلانتؽ:
.(اریشیم: 09.07.14) http://photolog.rootooshbashi.com/axblog/IranNewsPaper_sosk_nanama.jpg
[٢] ایلگیلی خبر باغلانتؽلارؽ:
.(اریشیم: 07.07.14) http://www.achiq.org/olaylar4/xeber28.htm
.(اریشیم: 07.07.14) http://www.savalansesi.com/2006_06_01_archive.html
.(اریشیم: 07.07.14) http://www.radiofarda.com/content/article/281788.html
.(اریشیم: 07.07.14) http://www.radiofarda.com/content/article/281353.html
[۳] ایسلامی شورا مجلیسینین کیتابخانا، موزه و سندلر مرکزیندکی ایلگیلی توتاناق یازیسی:
.(اریشیم: 08.07.14) http://www.ical.ir/index.php?option=com_mashrooh&view=session&id=3328&page=74527&Itemid=38
[٤] محکهمه قرارینا ایلیشکین یایؽنلانمیش خبرلرین، باغلانتؽلارؽ:
.(اریشیم: 11.07.14) http://www.ahrabnews.com/vdcg.t93rak93ypr4a.html
.(اریشیم: 11.07.14) http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2537348
.(اریشیم: 11.07.14) http://hamshahrionline.ir/details/176822/Media/daily
.(اریشیم: 11.07.14) http://khabarfarsi.com/ext/2930473
.(اریشیم: 11.07.14) http://khabarfarsi.com/ext/2933966
- - - - - - -
آشاغؽدا، اولایلا باغلی بعضی یایؽن اورقانلارؽندا یانسؽدؽلان خبر باشلؽقلارؽ و ایلگیلی باغلانتؽلارؽ وئریلمکدهدیر:
آمئریکا بیرلشیک دؤولتلری:
USA TODAY: Iran's president: U.S. will fail to provoke ethnic differences
http://usatoday30.usatoday.com/news/world/2006-05-24-iran-newspaper_x.htm
The New York Times: Iran Shuts Paper for Cartoon Mocking Minority
http://www.nytimes.com/2006/05/23/world/middleeast/23cnd-iran.html?_r=2&hp&ex=1148443200&en=f7e19adaf1be29da&ei=5094&partner=homepage&o&
The New York Times: Iran closes state paper over ethnic cartoon
http://www.nytimes.com/2006/05/23/world/africa/23iht-iran.html?_r=0
The Washington Post: Iran Accuses U.S. of Provoking Tension
http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/05/24/AR2006052400392_pf.html
The Washington Post: Iran Closes Newspaper Over Cartoon Furor
http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/05/23/AR2006052300416_pf.html
The Washington Times: Tehran Not Amused by Cartoon That Spurred Riots
http://www.washingtontimes.com/news/2006/may/24/20060524-123351-6737r/
The Seattlle Times: Paper issues apology over false Iran story
http://seattletimes.com/html/nationworld/2003017178_iran25.html
Associated Press: Tehran not amused by cartoon that spurred riots
https://groups.google.com/forum/#!topic/soc.culture.iranian/V-ZshyMrWA8
The Sun: Iran Closes Paper Over Cartoon Ridiculing Azeris
http://www.nysun.com/foreign/iran-closes-paper-over-cartoon-ridiculing-azeris/33307/
Herald Tribune: Iran detains staff, closes newspaper
http://www.heraldtribune.com/article/20060524/NEWS/605240377?tc=ar
CPJ: State paper closed, editor and cartoonist charged
https://cpj.org/2006/05/state-paper-closed-editor-and-cartoonist-charged.php
آزربایجان:
Mediya Forum: Milli MəclisdəTəbrizHadisələri İləBağlı MəsələQaldırılıb
http://www.mediaforum.az/articles.php?article_id=20060523034552153&page=00&lang=az
Mediya Forum: İran Rejimi Azərbaycan Xalqına Güllə Atdı. Təbrizdə Etiraz Aksiyaları Qanlı Toqquşmalarla Nəticələnib
http://www.mediaforum.az/articles.php?article_id=20060523101036345&page=00&lang=az
Mediya Forum: Avrupadakı Azərbaycan Diyasporu Təbriz Hadisələri İlə Bağlı Beynəlxalq İctimaiyyətə Müraciətlər Göndərib
http://www.mediaforum.az/articles.php?article_id=20060524111408865&page=00&lang=az
Mediya Forum: 22 May 2006. Təbriz
http://www.mediaforum.az/articles.php?article_id=20060523015244039&page=10&lang=az
Mediya Forum: Mayın 22-də Təbrizdə Keçirilən Aksiyadan Fotoşəkillər
http://www.mediaforum.az/articles.php?article_id=20060523114939216&page=10&lang=az
اینگیلیستان:
The Quardian: Riots prompt Iran to close major newspaper
http://www.theguardian.com/media/2006/may/23/pressandpublishing.iran
BBC: Iranian paper banned over carton
http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/5008420.stm
بی بی سی: 'دشمنان' عامل تحرکات قومی اخير مناطق ترک نشين ايران
http://www.bbc.co.uk/persian/iran/story/2006/05/060528_v-khamen-ethnic-issues.shtml
هیندیستان:
One India: Iran's Azeris march to condemn cartoon and riots
http://news.oneindia.in/2006/05/24/irans-azeris-march-to-condemn-cartoon-and-riots-1148484100.html#infinite-scroll-1
ایران ایسلام جومهوریتی:
روزنامه اعتماد: تجمع هاي اعتراضي در تبريز، اروميه و تهران
http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1082578
خبر گزاری ایلنا: هزاران نفر روز دوشنبه مقابل استانداری آذربایجان شرقی تجمع کردند
http://news.gooya.com/politics/archives/048228.php
تبریز نیوز: تجمع هزاران تن از مردم تبریز در اعتراض به چاپ کاریکاتوری در روزنامه دولتی ایران به خشونت کشیده شد
http://news.gooya.com/politics/archives/048228.php
خبر گزاری ايرنا: نماينده مردم تبريز: قضيه روزنامه "ايران" پايان يافته تلقي شود
http://news.gooya.com/politics/archives/048230.php
خبر نامه گویا: اهانت به هويت و ارزش هاي فرهنگي اقوام ايراني محكوم است، بيانيه نهضت آزادی ايران
http://news.gooya.com/politics/archives/048201.php
خبر گزاری ایلنا: در اعتراض به توهين يک روزنامه به آذريزبانها؛ دانشجويان دانشگاه محقق اردبيلي تحصن كردند
http://news.gooya.com/politics/archives/048167.php
خبرگزاري ميراثفرهنگي: دو نماينده مجلس در تذكر شفاهي به عملكرد روزنامه ايران در مورد چاپ مطلب توهينآميز به شهروندان آذري اعتراض كردند
http://news.gooya.com/politics/archives/048165.php
خبرگزاري كار ايران (ايلنا): اعتراض دانشجويان آذريزبان به كاريكاتور روزنامه ايران دانشگاه زنجان را به تعطيلي كشاند
http://news.gooya.com/politics/archives/048102.php
ايران امروز: تظاهرات خشونتآميز در تبريز
http://www.iran-emrooz.net/index.php/news1/8554/
عصر ایران: مانا نيستاني و مهرداد قاسمفر در راه سومین دادگاه
http://www.asriran.com/fa/news/5423/%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%86%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D9%88-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%E2%80%8C%E2%80%8F%D9%81%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87
عصر ایران: سؤال اعلمي از وزير كشور و وزير دفاع
http://www.asriran.com/fa/news/9122/%D8%B3%D8%A4%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%B2%D9%8A%D8%B1-%D9%83%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%88%D8%B2%D9%8A%D8%B1-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9
ایران رژیمی موخالیفی خاریجدهکی بعضی یایین اورقانلاری:
پيام فدايی: مصاحبه پيام فدايی با رفيق اشرف دهقانیدر مورد رويدادهای اخير آذربايجان و مساله ملی
http://www.ashrafdehghani.com/htm/Mosahebeh_Azabayejan2006.htm
راه کارگر: تظاهرات دهها هزار نفری در تبریز!
http://archives.rahekargar.org/didgahha/200605/20060527-01-didgahha.htm
تبریز سسی: روزشمار وقایع خرداد ۸۵در زنجان
http://www.tebrizsesi.com/yeni/yazi/2899
آچیق: تحلیلی بر سیر حوادث اخیر آذربایجان
http://www.achiq.org/yazi/tebrizli%20y%20a.htm
آچیق: موج دستگیریها در پی تظاهراتهای گسترده برای محکوم کردن چاپ کاریکاتور تحقیر آمیز علیه ترکها در روزنامه ایران
http://www.achiq.org/olaylar4/xeber28.htm
ساوالان سسی: اخبار مربوط به موج دستگیریها در پی تظاهراتهای گسترده برای محکوم کردن چاپ کاریکاتور تحقیر آمیز علیه ترکها در روزنامه ایران
http://www.savalansesi.com/2006_06_01_archive.html
آزربایجان سسی رادیوسو: آن روزها سولدوز، غيرتي به بزرگي آذربايجان بود
http://www.azerbaycan.se/Main/Qeyretli%20sulduz!.htm
ایسرائیل:
The Jerusalem Post:Iran: US won't provoke ethnic unrest in Iran
http://www.jpost.com/International/Iran-US-wont-provoke-ethnic-unrest-in-Iran
روسیه:
Pravda:Iran: one of states newspapers closed, two people detained, for anti-Azeri cartoon
http://english.pravda.ru/news/world/23-05-2006/80877-iran-0/#.U8b09fmSx8E
تورکییه:
Radikal: Hamamböcekli karikatür İranlı Azeri'yi isyan ettirdi
http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=188220
Radikal: 'Hamamböceği'ne Azeri öfkesi dinmiyor
http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=188348
Radikal: İran ve 'hamamböceği' tartışması
http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=188858
Zaman: İran’ın karikatür krizi
http://www.zaman.com.tr/nevval-sevindi/iran-in-karikatur-krizi_289469.html
Sabah: İran ile Azeriler arasında karikatür krizi
http://arsiv.sabah.com.tr/2006/05/23/dun99.html
Haber7: Tahran´da karikatür krizi
http://www.haber7.com/dunya/haber/159989-tahranda-karikatur-krizi
USAK: İran’daki Karikatür Krizi ve Azerilerin Ayaklanması
http://www.usak.org.tr/kose_yazilari_det.php?id=1224&cat=448#.U8q0uvmSx8E